Copy
View this email
in your browser
NIEUWSBRIEF JORDAANMUSEUM

24 oktober 2019

Beste mensen. Kaartjes kunnen weer via de website van het Jordaanmuseum worden gekocht voor de bijeenkomst op zondag 27 okt, 15.00-17.00 uur. Ondervindt u toch problemen bij het boeken, stuur dan een e-mail naar info@jordaanmuseum.nl dan zetten wij u op de lijst.
Sorry voor het ongemak en dank voor de fijne reacties.

Dienstbodes fantaseren over een groots leven in New York

Datum: zondag, 27 oktober, 15.00-17.00 uur
Locatie: Willemsstraat 33, Amsterdam

Rembrandt had een dienstbode na het overlijden van zijn vrouw Saskia. Haar levenslot was niet gelukkig. Uiterst kwetsbaar waren de meisjes die soms op 11-jarige leeftijd als "binnenmeisje" begonnen met werken. Dat was al zo in de zestiende eeuw, maar ook in latere tijden. Aan het Jordaanmuseum werden brieven geschonken van dienstbodes die eind negentiende eeuw fantaseerden over een ontsnapping aan hun lot.
In tijden van #MeToo kijken wij terug op de verhalen van werksters en dienstbodes op 27 oktober, de dag dat Amsterdam haar 744-ste verjaardag viert, tijdens de Maand van de Geschiedenis

Dienstbodes en werksters

Eind negentiende eeuw werd de aandacht gevestigd op de kwetsbare positie van werksters en dienstbodes. Lodewijk van Deyssel veroorzaakte een schandaal met zijn roman Een liefde (1887) waarin hij openlijk schreef over het misbruik van een dienstmeisje. In het nawoord noemde Frans Ehrens dit boekwerk 'la symphonie du noir'. 

Blanke slavinnen

Veel meisjes begonnen op jonge leeftijd, volkomen onvoorbereid en vaak naïef aan hun eerste dienstje. Bescheiden en vol verwachting zullen zij het huis van hun werkgeefster zijn binnengegaan. Des te naïever des te weerlozer waren zij, is te horen in het lied dat Eduard Jacobs (1868–1914) schreef en zong: Brief van een dienstmeisje aan haar moeder .  
Dienstmeisjes en werkster werden 'blanke slavinnen' genoemd. Zij kenden 'de onderkant van kast en ledikant, dichtte Gerrit Achterberg. Variété-artiest Adrienne Solser (1873–1943) schreef liedjes als Dienstmeisjes strijdlied en vestigde met karakterschetsen de aandacht op hun kwetsbare werkomstandigheden. 

Brieven van dienstbodes

Vrouwen uit de volksklasse hadden weinig keuzemogelijkheden. Dienstbode, werkster of naaister konden zij worden, of werken in de vele bedrijfjes in de stad (garnalenpelster, koffiepikster, aardappelschilster, enz.).
De meisjes die de brieven schreven zijn opmerkelijk openhartig over hun verlangens en wensen en over de mevrouw bij wie zij dienden en die over hen klaagden. Hoofdrolspeelster in ons verhaal is Sijggie, zij groeide op aan de Korte Prinsengracht, werd dienstbode, verbleef in een tehuis voor gevallen vrouwen en ging daadwerkelijk enkele jaren naar New York.

 

Liederen en gedichten

Jacques Klöters en Maarten Eilander hielpen ons bij het verzamelen van liederen en gedichten over dienstbodes en werksters. Intussen bestaat de verzameling uit meer dan veertien liederen en vijf gedichten.

Lees Verder
Koop kaartjes

Een keten van musea volkshuisvesting?

Len Berghoef, beleidsadviseur Kunst en Cultuur van de gemeente Amsterdam, vond 'een keten van volkshuisvestingsmusea die ieder voor zich een onderdeel van deze geschiedenis van de stad voor zijn rekening neemt' belangrijk zie hij op 16 februari 2018 tijdens een overleg over het Nassautheater/ Berengang. Het verhaal van de volkshuisvesting in de Jordaan en Amsterdam-Noord sluit aan bij dat van Museum Het Schip en het van Eesterenmuseum en het Amsterdam Museum dat het Willet- Holthuysen-museum beheert.
Martijn de Graaf, de opvolger van Berghoef, onderschreef die gedachte.

De Berengang

Willemsstraat tussen 171 en 183

Foto Berengang 1932

Binnenkort wordt het aangepaste bouwplan Nassautheater / Berengang voorgelegd. Het Jordaanmuseum had op 4 april 2017 een Zienswijze ingediend. De gevel van het Nassautheater wordt met bestaande materialen gereconstrueerd. Tijdens een gesprek op 16 februari 2018 garandeerde Monumenten & Archeologie er op toe te zien dat de pandjes met de krotwoningen aan de Berengang achter het theater behouden blijven. Alle 'behoudens-waardige onderdelen (nog aanwezig structuur en muurdelen) blijven behouden' bevestigde het stadsdeel later.
Het Jordaanmuseum vroeg ook de muur aan de tegenoverliggende  zijde van de gang te handhaven zodat de ervaring van "slop en krotten" mogelijk is.
De gang en een aangrenzend perceel zijn eigendom van de gemeente en kunnen dus worden opengesteld.

Erfgoeddeskundigen gaan het definitieve bouwplan nauwgezet bekijken, en zullen zich, indien nodig, daarover uitspreken.

Monumentenstatus aangevraagd

Melkwinkeltje, Begoniastraat 6, Amsterdam-Noord

Van der Pek-MelkwinkelJan Ernst van der Pek (1865-1919) ontwierp in 1898 het complex woningen tussen Lindengracht en Goudsbloemstraat en zag toe op de uitvoering ervan. Herkenbaar zijn de karakteristieke gele stenen, en de acht reliëfs die hij aan de Lindengracht 206-220 in de pui liet aanbrengen - een ode aan de ambachten die de bewoners uitoefenden.

In Amsterdam-Noord ontwierp Van der Pek een hele woonwijk. Het meest ongerepte stukje interieur is daar ontdekt in het melkwinkeltje, Begoniastraat 6 - de situatie van 1919 is nog bijna onveranderd aanwezig. Daarom heeft Stichting Monumenten Amsterdam Noord voor deze historische melkwinkel juli jl. een monumentenstatus aangevraagd.
Verlenging van het gebruik door Historisch Centrum Amsterdam Noord (HCAN) en openstelling na 1 november moet nog worden bevestigd door Ymere.

Lees verder
     

Expositie
Anke Louwerse

Werk van Anke Louwerse uit verschillende periodes.
Maandag 28 okt. tot 23 nov. 2019
Lokatie: SOOJ
Tichelstraat 50
1015 KT Amsterdam
Openingstijden:
maandag 11.00- 17.00 uur
dinsdag t/m vrijdag 13.00- 17.00 uur
zaterdag 14.00 - 19.00 uur

Samen met de kunstenaar naar het werk kijken? Stuur een e-mail om een afspraak te maken.
Annem.Louwerse@gmail.com

Volg ons op

Facebook Facebook
Website Website

Wij danken de donateurs die reageerden op onze oproep!

Steun de projecten van het Jordaanmuseum die tot doel hebben de betrokken van bewoners te vergroten en bezoekers aan te trekken die geïnteresseerd zijn in de bijzondere cultuurgeschiedenis van de wijk.

Dankzij de inzet van veel vrijwilligers en donateurs kan het Jordaanmuseum projecten realiseren. Ook uw steun is nodig. 


Wij zoeken een fondsenwerver, een goede penningmeester!

Een bijdrage kunt u storten tnv
Stichting Jordaanmuseum
NL66 INGB 0000 8966 64 

Doneren via iDeal op onze website
U kunt de tentoonstelling De Jordaancultuur
van 10.00 – 16.00 uur bezoeken in De Rietvinck

24 uur per dag: Het Gangenproject – Willemsstraat 22 – 110 en
het Gangennaambordenproject eveneens in de Willemsstraat en omgeving
 
mail adres bijwerken - uitschrijven

Copyright © 2019 

Email Marketing Powered by Mailchimp