Copy
19 Temmuz 2021
19 Temmuz Pazartesi sabahından herkese günaydın. 60 yıl önce bugün, 27 Mayıs darbesinin sene-i devriyesinde Kurucu Meclis’te kabul edilen anayasa için yapılan halkoyunun resmî sonuçları açıklandı. Yüksek Seçim Kurulu’nun 19 Temmuz 1961 tarihli kararıyla yayımlanan sonuçlar şöyleydi: %61,7 Evet, %38.3 Hayır. Katılım oranının %81 olduğu 9 Temmuz referandumu öncesinde “evet” propagandası yapmak serbest ve meşruyken, “hayır” propagandası yapmak hukuken serbest, fakat fiilen yasaktı. Açık açık “hayır” propagandası yapamayanlar, üstü kapalı bir süreç izlemişti; veciz ifadeler ve şifreli cümleler günlük hayata dahil olmuştu. Bunlar arasında en meşhur olanlarından bazıları “Hayırda hayır vardır”, “Hayır deyin hayırlı olsun” veya “Hayırlı sabahlar/günler” şeklindeki cümlelerdi. “Hayır” oyu rengi olan kırmızıyı çağrıştırdığı için “demli çay” da bir başka propaganda teması haline gelmişti. Bugün kampanya sürecini ve propaganda atmosferini Mehmet Ö. Alkan'dan okuyabilirsiniz.

Günün şarkısı ise 33 yıl önce bugün, plak ve kasetlerin ancak karaborsa yoluyla girdiği Doğu Almanya'da Batılı bir müzisyen tarafından verilen ilk ve en büyük konser için sahneye çıkan Bruce Springsteen'den gelecek. Ülkenin dörtbir yanından gelen 300 binin üzerinde hayranını "Chimes of Freedom"la selamlayan Springsteen, şarkıdan önce Almanca olarak "Ben buraya hiçbir hükümet/sistem için gelmedim. Buraya bir gün bütün bariyerlerin yıkılacağı umuduyla rock'n roll yapmaya geldim" demişti... Duvar gerçekten 1 yıl sonra yıkılacaktı. 
Facebook'ta paylaş Facebook'ta paylaş
Twitter'da paylaş Twitter'da paylaş
E-postayla paylaş E-postayla paylaş

OHAL uygulamaları 1 yıl daha uzadı

TBMM, 1 Ekim'e kadar tatile girmeden önce 17 saat boyunca tartıştı ve "Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi"ni kabul etti. Yasayla TÜİK, Hazine ve Maliye Bakanlığı ile ilişkili bir kamu idaresi olarak yeniden teşkilatlandırılıyor ve TMSF'nin terörle iltisaklı şirketlere kayyum atama yetkisi 3 yıl uzatılıyor. İstihdamı korumak için işverenlere verilen asgari ücret desteği de sürdürülüyor.

Yasada yer alan en çarpıcı değişikliklerden biri ise OHAL uygulamalarının uzatılması... Buna göre OHAL dönemi uygulamasının süresi, "terör örgütleriyle mücadele kapsamında kamu görevlilerinin görevden uzaklaştırılması, ihracı ve rütbelerinin geri alınması" gibi tedbirler için 31 Temmuz 2021'den itibaren 1 yıl daha uzatıldı. Ayrıca gözaltı sürelerinin, bazı suçlarla ilgili olarak yeniden düzenlenmesine ve ek gözaltı süreleri getirilmesine ilişkin hükümler de 1 yıl uzatıldı.

 ⏳Kovmayalım da besleyelim mi: 1402'likler


Türkiye ne OHAL'le ne de siyasi ihraç kararlarıyla yeni tanışıyor. Özellikle üniversitelerde, örneğin Darülfünun’da İtti­hatçılar sevmedikleri hocala­rı işten atmış; 1933 tas­fiyesi ise çok daha radikal olmuştu. 1945’te Dil-Ta­rih hocalarının kovuşturulma­sı, 1960’taki 147’ler olayı gibi hareketler, tarihimizin tekerrürden ibaret sayfalarından... 12 Eylül darbesi ise bu bakımdan 1402 sayılı kanunla üniversitelerin üzerinden silindir gibi geçmesiyle hatırlanıyor. 1402 sayılı kanunun ilgili maddesi şu: “Sıkıyönetim komutanları­nın; bölgelerinde genel güven­lik, asayiş veya kamu düzeni açısından çalışmaları sakınca­lı görülen veya hizmetleri ya­rarlı olmayan kamu personeli­nin statülerine göre atanması veya işine son verilmesi (...) hak­kında istemleri ilgili kurum ve organlarca derhal yerine ge­tirilir".

Tasfiyenin "1402’likler" olarak anılan mağdurları arasında yer alan iki akademisyen, tarihçi Mete Tunçay ve siyaset bilimci Baskın Oran, o dönemi #tarih'e anlatmıştı
  • Dışişleri Bakanlığı, yurtdışındaki Türk vatandaşlarının karşılaştıkları ayrımcılıkları bildirmeleri ve hukuki yardım alabilmeleri için kapsamlı bir uygulama başlattı. "Yabancı Düşmanlığı Bildirim Formu" ile vatandaşlar yaşadıkları olayları Türk temsilcilere aktarabiliyor.
  • İstanbul’daki Söğütlüçeşme istasyonunu alışveriş merkezine dönüştürecek gar projesinin imar planları iptal edildi. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından hazırlanan planlar, şehircilik ilkelerine ve hukuka aykırı bulundu.
  • Sözcü'den Saygı Öztürk'e konuşan eski Ankara Emniyet Müdürü Mahmut Karaarslan, 15 Temmuz darbe girişimi sırasında şehitlerin ve yaralıların silahlarının çalındığını söyledi. O gece Ankara Emniyet Müdürlüğü'ne zırhlı araçlarla saldırı yapıldığını hatırlatan Karaaslan, "Şehitlerimizle, yaralılarımızla uğraşırken, FETÖ'cüler polisimize ait silahları çaldı" dedi. Kaybolan silahların belirlendiğini de ifade eden eski emniyet müdürü, buna rağmen silahlara ulaşamadıklarını dile getirdi.
  • Görevinden alınan eski Boğaziçi Rektörü Melih Bulu'nun doktora tezi hakkında hazırlanan intihal raporu YÖK'e sunuldu. Boğaziçili akademisyenlerin de aralarında olduğu bir grup tarafından hazırlanan rapora göre Bulu'nun tezinde 70 ayrı intihal bulgusu var. Ayrıca tezin giriş, metodoloji ve literatür tarama gibi bölümlerinin büyük kısmının farklı kaynaklardan kopyalanarak oluşturulduğu; bunlara kaynak gösterilmediği ifade edildi.
  • Dışişleri Bakanlığı, Avrupa Adalet Divanı'nın başörtüsünün belli durumlarda yasaklanabileceğine dair kararına tepki gösterdi. Kararın din özgürlüğünü ihlal ettiğini savunan Bakanlık "Karar, İslâm karşıtlığının ve Müslümanlara yönelik tahammülsüzlüğün Avrupa’da kurumsal ve hukuki bir kimliğe kavuşturulma çabalarının yeni bir örneğini oluşturmaktadır" ifadelerini kullandı.
    • Avrupa Adalet Divanı işverenin, iş yerinde "siyasî, dinî ya da dünya görüşünü yansıtan" ve açıkça görülebilen sembolleri belli şartlar altında yasaklayabileceğine hükmetmişti.
  • Rus Kommersant gazetesine göre Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, ABD Başkanı Joe Biden'a Afganistan konusunda bilgi toplamak için Orta Asya'daki Rus askerî üslerini kullanma teklif etti. Habere göre öneri, insansız hava araçlarını kullanarak elde edilen bilgi alışverişini içerebilecek. Rus kaynaklara göre öneriye ABD tarafından somut bir yanıt gelmedi.
  • Yapılan bir araştırma, dünyadaki sera gazı salımının yarısından fazlasının 25 kent tarafından yapıldığını ortaya koydu. Frontiers in Sustainable Cities adlı bilimsel dergide yayımlanan makaleye göre, en çok sera gazı salımı yapan 25 kentin 23'ü Çin'de. Listede Tokyo ve Moskova da yer alırken, İstanbul'un Moskova ile birlikte Avrupa'nın en çok sera gazı salımı yapan kentlerinden biri olduğuna dikkat çekildi.
  • Suriye'de yapılan devlet başkanlığı seçimlerini kazanan ve ülkeyi 21 yıldır yöneten Beşar Esad, yemin ederek 4. dönemine başladı. %95.1 oranında oy alarak seçimleri kazanan Esad, sürgündeki muhaliflere ülkeye dönme çağrısı yaptı.
    • Suriyeli muhalifler ve Batılı devletler, seçimlerin özgür ve adil olmadığını savunuyor.
  • Afganistan Dışişleri Bakanlığı, Pakistan Büyükelçisi'nin kızının İslamabad'da kaçırıldığını ve ağır işkence gördüğünü duyurdu. Açıklamaya göre 26 yaşındaki Silsila Alikhil beş saatten fazla alıkonuldu; genç kadının el ve ayak bileklerinde şişlik ve ip izleri görüldü. Şüphelilerin yakalanması için çalışma başlatıldı.
  • Küba'da 60 yıllık Amerikan ambargolarına karşı miting düzenlendi. Başkent Havana'daki mitingde binlerce Kübalının yanısıra Devlet Başkanı Miguel Diaz-Canel ve Raul Castro da yer aldı. Mitingde konuşan Diaz-Canel, "Ablukayı, saldırganlığı ve terörü bir kez daha kınamak için toplandık" ifadelerini kullandı.
  • Tokyo Olimpiyatı'nın başlamasına günler kala 2 sporcuda Covid-19 tespit edildi. İsimleri açıklanmayan sporcuların aynı ülkeden ve aynı branştan olduğu ifade edildi. Sporcuların karantinaya alındığı açıklandı. Japonya'da halk, Covid-19 riskini artırdığı gerekçesiyle Olimpiyat'ın yapılmasına karşı çıkıyor.
  • ABD ve İngiltere merkezli bir sivil toplum kuruluşu, Covid-19 aşıları hakkındaki yanlış bilgilerin ya da komplo teorilerinin büyük kısmının, 12 hesap tarafından yayıldığını tespit etti. Rapora göre bu 12 hesabın birçok farklı sosyal medya platformunda 59 milyonun üzerinde takipçisi var ve Facebook'taki aşı karşıtı iletilerin yaklaşık %65'i bu grup tarafından oluşturulmuş. 12 kişilik grubun üyeleri arasında doktor, vücut geliştirme sporcusu ve bir blogger'ın yanısıra, eski ABD Başkanı John Kennedy'nin yeğeni Robert F. Kennedy Jr. da bulunuyor.

Türkiye’de 1990’lara kadar sokaklarda ayı oynatanlara ve ayının etrafına doluşup bu “performansı” izleyenlere rastlanırdı. Ayıları eğitmek için zalimce yöntemlerin kullanılması uzun süren tartışmalara sebep olmuş, 1993’te ayı oynatılması yasaklanmıştı. Ayılar, başka konularda da basının ilgisini sürekli çekmişti; bazen ayının sahibine saldırması, bazen bir çocuğun ayının peşine takılıp kaybolması, bazen de cadde ortasında ayı gören turistlerin şaşkınlığı haber olurdu. Bir diğer “ayı”lı haber türü de sırt ağrıları için ayıya sırtını çiğneten insanlardı. 3 Şubat 1977 tarihli haberde Karamürsel’de görevli bir Amerikalı astsubayın sırtını ayıya çiğnettiğini görüyoruz. Astsubay, ayının pençelerini övmüş ve “sağolsun kemiklerimi çatırdattı” demiştir. İzmirli Mehmet Uçan’ın aynı yöntemi kullandığını da 19 Temmuz 1987 tarihli haberden öğreniyoruz. Habere bakılırsa Uçan, “Allah insanı ayıların altına düşürsün, hastaneye düşürmesin” diye dua ediyormuş.

 ⏳Tarihte Bugün 
 

  • 18 Temmuz 1936’da askerî ayaklanmayı ilan eden bildirgesi Kanarya Adaları’nda radyodan yayınlanan General Franco, ertesi gün 19 Temmuz’da milliyetçi isyancıların başına geçti. 1939’da yıktığı 2. İspanya Cumhuriyeti’ni ölene dek cezalandıran General Franco, İspanya’yı 1948’e kadar sıkıyönetimle idare etti.
     
  • Efsanevi rock’n roll şarkıcısı Elvis Presley’nin ilk single’ı “That’s all Right” 19 Temmuz 1954’te Sun Records tarafından piyasaya çıkarıldı. Albümde Elvis’in fotoğrafı olmadığından, parçanın siyahi bir sanatçı tarafından seslendirildiği sanıldı.
     
  • 19 Temmuz 1990'da New York Federal Mahkemesi, Karun Hazinesi'nin Türkiye'ye iadesi için açılan davada Türkiye lehine karar verdi. Metropolitan Museum of Art yetkililerinin 363 parçalık hazineyi Türkiye'ye iade etmek istemesi üzerine anlaşmaya varıldı ve hazine, Ekim 1993'te Ankara'ya getirildi.
  • İş Sanat "Teos’ta Tragedya" başlıklı yeni projesini bu hafta seyircilerle buluşturuyor. Sophokles’in Elektra, Euripides’in Medea ve Andromakhe tragedyalarından bölümlerin sahnelendiği üçlemenin ilki olan "Elektra", 20 Temmuz Salı saat 20.30’dan itibaren İş Sanat’ın YouTube kanalı ve internet sitesi üzerinden izlenebilecek.
  • Diyarbakır İl Jandarma Komutanlığı ekiplerince yapılan çalışmayla Bismil ilçesinde satılmak istenen Roma dönemine ait 143 sikke ele geçirildi. 4 şüpheli gözaltına alındı. Şüphelilerin ellerindeki tarihî eser niteliğindeki sikkeleri, 85 bin lira karşılığında satmak için müşteri aradığı bilgisine ulaşıldı.
  • Bosna Hersek'te 13-20 Ağustos arasında düzenlenecek 27. Saraybosna Film Festivali'nin jürisi belirlendi. Jüri başkanı, "Quo Vadis, Aida" filminin başrol oyuncusu Jasna Djuricic oldu.
  • "Cilalı İbo" filmleriyle tanınan, Yeşilçam'ın ünlü yönetmeni ve aynı zamanda da senarist olan Mehmet Ekrem Dinler, 94 yaşında hayatını kaybetti.
  • Dünyaca ünlü rapçi Biz Markie, 57 yaşında hayata veda etti.

    Ev sinemasında bu hafta
  • MUBI: Ildikó Enyedi’nin Berlinale’de Altın Ayı kazanan, ardından Yabancı Dilde En İyi Film dalında Oscar’a aday gösterilen filmi "Teströl és Lélekröl" (On Body and Soul), François Ozon'un psikoterapisti Paul'e âşık olan Chloé'nin hikayesini anlattığı filmi "L’amant Double"; Cannes’da FIPRESCI ödülünü alan, Yabancı Dilde En İyi Film dalında Oscar'a aday gösterilen ve kızıyla iletişim kurmaya çalışan bir babanın sıradışı hikayesini anlatan "Toni Erdmann" bu hafta MUBI'de izlenebilir.
  • Netflix: Mahsur kaldıkları ormandan kurtulmak için umutsuzca mücadele eden 5 yabancının korku dolu hikayesini anlatan "A Classic Horror Story" ve başrollerinde Jesse Eisenberg, Alessandro Nivola ve Imogen Poots’un yer aldığı kara komedi "The Art of Self-Defense" bu hafta Netflix'te.
Covid-19 Sayacı
Günlük Can Kaybı / Vaka Sayısı
Dünya: 8.267 - 491.468 / Türkiye: 66 - 7.680
Türkiye'de aşılama
1. doz: 38.942.491 / Nüfusa oranı: % 62.74

Bizi takip ediniz!

Twitter
Instagram
Facebook
Website
YouTube
Bu e-posta size yönlendirildiyse buradan abone olabilirsiniz
Tercihlerinizi değiştirebilir
 veya üyelikten çıkabilirsiniz.
Copyright © 2021, KAFA Grup, Her hakkı mahfuzdur.
#tarih'te bugün ekibi






This email was sent to <<e-posta adresi>>
why did I get this?    unsubscribe from this list    update subscription preferences
#tarih'te bugün · Kadıkoy · Istanbul 34724 · Turkey