Copy
2 Ağustos 2021
2 Ağustos Pazartesi sabahından günaydın! Bugün Avrupa'da iki kutba ayrılmış devletler arasında genel bir savaşın ayak seslerinin işitilmeye başlandığı 1914 yılına doğru gidiyoruz. 1 Ağustos’ta Almanya ve Rusya, 3 Ağustos’ta Fransa, 5 Ağustos’ta İngiltere savaşa girmişlerdi. Bu hengamede Osmanlı Devleti aradığı müttefiki bulmuş, Almanya ile Temmuz’un son günlerinden itibaren üzerinde çalışılan bir ittifak metnini 2 Ağustos’ta imzalamıştı. Antlaşma gizliydi ve Sadrazam Said Halim Paşa’dan başka kabinedeki bakanlardan yalnızca Enver ve Talat’ın haberi vardı. 2 Ağustos 1914’te seferberlik ilân edilip Meclis tatil edildiğinden, devlete ait bütün kararlar “Meclis-i Vükelâ” yani Bakanlar Kurulunca alınmaktaydı. Ancak bu kararlardan da herkes haberdar edilmiyordu. Anlaşma, savunma içerikliydi ve iki ülkeden birinin savaşa zorlanması halinde diğerinin yardıma koşacağını öngörüyordu. Dolayısıyla, Almanya’nın Rusya’ya 1 Ağustos’ta savaş ilan etmesi üzerine Osmanlıların savaşa girmesi gerekmemişti. SMS Goeben ve SMS Breslau'nun (daha sonraki isimleriyle Yavuz Sultan Selim ve Midilli) Çanakkale'den girişi sonrasında ise olayların gidişatı değişecekti. Ahmet Kuyaş ve Muzaffer Albarak'tan okuyabilirsiniz.

Günün müziği 100 yıl önce bugün, 2 Ağustos 1921'de hayata gözlerini yuman, 20. yüzyılın en büyük tenorlarından Enrico Caruso'nun bardak çatlattığı rivayet edilen sesinden... Donizetti'nin "L'elisir d'amore" operasında fakir ama gururlu bir gencin, kendisiyle ilgilenmeyen genç kadına içirdiği aşk iksirinin (aslında ucuz şaraptan başka bir şey değildir) işe yaramasını umarken söylediği "Una Furtiva Lagrima"...
SAKINAN GÖZE BATANLAR: Dün "Pazar Gündemi"nde yayımladığımız "Felaketler, krizler ve 'krizi fırsata dönüştüren' insan" başlıklı yazıda Büyük Roma Yangını için verilen "MÖ 64" tarihi "MS 64" olmalıydı. Okurlarımızdan özür diler, dikkatimizi çeken Özgür Salih Mutlu'ya teşekkür ederiz. Büyük Roma Yangını'nı Romalı tarihçi Tacitus'a dayanarak anlatan Ayşen Gür'ün yazısının düzeltilmiş halini buradan okuyabilirsiniz.
Facebook'ta paylaş Facebook'ta paylaş
Twitter'da paylaş Twitter'da paylaş
E-postayla paylaş E-postayla paylaş

Antalya günlerdir sönmedi; ölü sayısı 8'e yükseldi 

Türkiye'nin orman yangınlarıyla mücadelesi devam ediyor. 28 Temmuz'da başlayan 125 yangının 117'si kontrol altına alındı, ancak Antalya, Muğla ve Tunceli'deki yangınlar devam ediyor. Bakan Bekir Pakdemirli'nin paylaştığı bilgilere göre Antalya'nın Manavgat ve Gündoğmuş ilçelerinde 2; Muğla'nın Marmaris, Köyceğiz, Milas, Kavaklıdere ve Seydikemer ilçelerinde 5 yangın hâlâ etkisini sürdürüyor. Milas Belediye Başkanı Muhammet Tokat, Yeniköy Kemerköy Termik Santralleri için henüz bir tehlike olmadığını, ancak Çökertme'nin "cayır cayır" yandığını dile getirdi. Milas'ta tahliye edilen köylerdeki vatandaşlara Ören Stadı'nda oluşturulan güvenli bölgede kalacak yer temin edildi.

Tunceli'nin Hozat ilçesindeki yangın da henüz kontrol altına alınamadı. Hozat'taki yangına yardım etmek için bölgeye giden Tunceli Belediye Başkanı Fatih Mehmet Maçoğlu ve beraberindeki heyet, alanın özel güvenlik bölgesi olması gerekçe gösterilerek güvenlik güçleri tarafından engellendi. Ayrıca Manavgat'taki yangında bir çift evlerinde ölü bulundu; yangında hayatını kaybedenlerin sayısı 8'e yükseldi. Millî Savunma Bakanlığı Marmaris'te tahliyelere destek vermek için bölgeye 2 çıkarma gemisi gönderildiğini duyurdu.

Yangınlar için AB'den destek talebinde bulunan Türkiye'ye İspanya 2, Hırvatistan 1 adet uçak gönderiyor. Türkiye'nin, İsrail'in ve kendi ülkesindeki yangınlara rağmen itfaiye uçağı göndermeyi teklif eden Yunanistan'ın yardım önerisini ise yanıtsız bıraktığı gelen bilgiler arasında... Öte yandan #helpturkey etiketiyle başlatılan uluslararası destek kampanyasına atılan 1,5 milyonu aşkın tweet'le sosyal medya kullanıcıları, dünyaya Türkiye'ye yardımda bulunma çağrısı yaptı.

Yangın bölgelerinde çeşitli provokasyon olayları da yaşandı. Manavgat Belediye Başkanı Şükrü Sözen, ilçede kundakçı ve şüpheli yakalama iddiasıyla yol kesip kimlik kontrolü yapanlar olduğunu söyledi; "Toplumsal birlikteliğimizi sergilememiz gereken bu zorlu dönemde, hepimizin duygularımıza sahip çıkıp, kontrollü olmamız gerekmektedir" dedi. Emniyet Genel Müdürlüğü, sosyal medya hesapları üzerinden yangınla ilgili dezenformasyon yayanlar hakkında yasal işlem yapıldığını duyurdu.

Öte yandan orman yangınları Türkiye'nin yanısıra dünyanın birçok ülkesinde de etkisini sürdürüyor. İtalya'nın Sicilya adası başta olmak üzere güney bölgelerinde 800'den fazla yangın çıkarken, komşu Yunanistan'daki yangınlar nedeniyle de en az 5 köy boşaltıldı. Angola, Demokratik Kongo Cumhuriyeti, Rusya, Kanada ve ABD'de de yangınlar hayatı olumsuz etkiliyor.

Seçeni Paşa’nın portresiyle İstanbul İtfaiyesi kartpostalı.

 ⏳Tulumbacılık teşkilatını bir Fransız, itfaiye alayını bir Macar kurmuştu


195 yıl önce bugün, 2 Ağustos 1826'da İstanbul Hocapaşa'da çıkan yangın, İstanbul'un gördüğü ilk yangın değildi. Ama Cağaloğlu ve Babıali civarında sayısız ev, dükkan ve hanın kül olduğu yangın, Tulumbacı Ocağı'nın yeniçerilerle birlikte kaldırılmasından doğan boşluğu apaçık hissettirmiş; zorlukla söndürülmüştü. Bugün uluslararası destek alıp almamak tartışıladursun, modern itfaiye teşkilatının kuruluşundan evvel İstanbul’un ahşap yapılarında çıkan yangınları söndürmek için oluşturulan Tulumbacılık teşkilatı 1718’de aslen Fransız olan Davud Gerçek tarafından kurulmuştu. Tüfenkhane ve Tophane’de çıkan yangınlarda Davud Gerçek tarafından icad edilen tulumba kullanılmış ve Nevşehirli Damad İbrahim Paşa’nın dikkatini çeken bu olay üzerine Yeniçeri Ocağı’na bağlı Yangın Tulumbacıları Ocağı teşkil edilmişti. Tulumbacılar Ocağı, 1826'da Yeniçeriler'le birlikte lağvedilmişti.

Bunun üzerine Hüsrev Paşa tarafından Asakir-i Mansure-i Muhammediye’de tulumbacı takımları meydana getirildi. 1855’te Şehremaneti (Belediyeler) kurulunca bu merkezlerde tulumbacılık teşkilatı kurulmaya başladı. Bu belediyelerin sınırları içinde esnaftan seçilerek meydana getirilen gruplara “Daireli” adı veriliyordu. 1871’de Sultan Abdülaziz’in emriyle dönemin en iyi itfaiye teşkilatına sahip Macaristan’dan İstanbul’a davet edilen Kont Ödön Seçeni (Széchenyi), nâm-ı diğer Seçeni Paşa, 26 Eylül 1874’te dört taburluk bir itfaiye alayı kurdu. 

Seçeni Paşa, 1874’de itfaiyenin başına geçmek üzere davet edilmesiyle (veya bizzat Avusturya-Macaristan İmparatoru Franz Joseph’in önerisiyle) İstanbul’a yerleşti. Türkiye’de tam 48 yıl İstanbul itfaiyesinin başında bulunup 1922’de vefat ettiğinde Feriköy Mezarlığı’na gömülen Kont Seçeni tam bir Osmanlı olmuştu. Abdülaziz zamanında geldiği Türkiye’de yaşarken, gördüğü beş padişahın da güvenini kazandı. Paşa oldu ve 2. Abdülhamid’in çevresindeki yaveran arasına girdi.

Bugün tulumbanın mucidi Fransız Davud Ağa'yı ve 1874’den 1922’ye İstanbul itfaiyesinin başında bulunan Kont Seçeni Paşa'yı Sinan Çuluk'un kaleminden okuyabilirsiniz.
  • Kandilli Rasathanesi, Datça açıklarında 5.7 büyüklüğünde deprem meydana geldiğini duyurdu. Saat 07.31’deki depremin derinliği 9 kilometre olarak ölçüldü. AFAD, "Datça açıklarında son 12 saatte en büyüğü 5.5, en küçüğü 0.8 olan 131 adet deprem meydana gelmiştir" açıklamasını yaptı. Depremde can ve mal kaybı yaşanmadı.
  • Van’ın Başkale ilçesine bağlı Esenyamaç ve Mutluşar köylerinde yaşanan selde ağır hasar meydana geldi. Bölgede en az 6 ev yıkılırken, 30'dan fazla ev de hasar gördü.
  • İstanbul Ticaret Odası verilerine göre kentte bu ay perakende fiyatlar %1.52 artarken, toptan fiyatlar %3.12 artış gösterdi. Yıllık yükseliş ise sırasıyla %17 ve %27 oldu.
  • Edirne'nin Meriç ilçesine bağlı Adasarhanlı köyünde, Meriç Nehri kenarında gezen 2 arkadaşa Yunan askerleri taciz ateşinde bulundu. Açılan ateş sonucu Mehmet Durgun hayatını kaybederken, Süleyman Şener de yaralandı. Dışişleri Bakanlığı, olayın ardından Yunanistan'a nota verirken, Yunanistan Dışişleri Bakanlığı iddiaları bütünüyle reddettiğini duyurdu.
  • TESK, "aşı konusunda toplumsal duyarlılık oluşturulması ve işyerlerinde aşısız eleman çalıştırılmaması için" tüm üyelerine bir genelge gönderdi. Genel Başkan Bendevi Palandöken, yükselişe geçen vaka sayılarının, esnaf ve sanatkar camiasında yeni bir kapanma endişesi oluşturduğunu vurguladı.
  • Gazeteci Candaş Tolga Işık, Millî Eğitim Bakanı Ziya Selçuk'un geçen hafta istifa ettiğini iddia etti. Cumhurbaşkanı'nın istifaya onay verdiğini de aktaran Işık, bakanlık için 2 adayın olduğunu da söyledi.
  • Fransa'nın birçok kentinde bazı meslek gruplarına aşı zorunluluğu öngören düzenleme bu hafta da protesto edildi. İçişleri Bakanlığı'nın verilerine göre, gösterilere 200 binden fazla kişi katıldı.
  • Afganistan'da Tâliban güçlerinin Herat, Leşker Gah ve Kandahar şehirlerinin bazı kesimlerini ele geçirdiği belirtildi. Yetkililer, Kandahar'ı geçici başkent yapmak isteyen Tâliban'ın bu şehre özel önem verdiğini söylerken, Kandahar'ın düşmesi halinde 5-7 bölgenin de kaybedilebileceğini ifade etti.
  • Belarus Cumhurbaşkanı Aleksandr Lukaşenko, ülkesinin güvenliğini sağlamak için Rus birliklerini davet etmeye hazır olduğunu söyledi. Moskova, Beyaz Rusya'dan asker gönderme konusunda herhangi bir resmî talep almadığını açıklarken, Lukaşenko "arkalarında yabancı beyinler olduğunu" iddia ederek ülkenin insan hakları gruplarına karşı daha fazla eylem çağrısında bulundu ve "Bugün anayasa uyarınca koruduğumuz ifade özgürlüğü aşırılık yanlısı faaliyetlere dönüştü" ifadesini kullandı.
  • Avustralya'da yayın yapan Sky News kanalı, Covid-19 hakkında yalan bilgi yaydığı gerekçesiyle YouTube tarafından 1 haftalığına engellendi.
  • Görevini devretmeye hazırlanan İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani, İran halkından bazı gerçekleri gizlediğini itiraf etti. Son kabine toplantısının ardından konuşan Ruhani, yaptığı açıklamaların gerçeğe aykırı olmadığını savunarak, "Bazı gerçekleri, fayda sağlayacağını düşünmediğim ve ulusal birliğe zarar vermesinden korktuğum için açıklamadım" dedi. Ruhani hangi gerçekleri halktan gizlediğini ise açıklamadı.
  • Bilim insanları, Grönland'da bir gün içinde rekor miktarda buzul erimesi yaşandığını duyurdu. Eriyen buzun ABD'nin Florida eyaletini 5 cm suyla kaplayacak kadar olduğu ifade edilirken, erimenin sorumlusu olarak Kuzey Kutbu çevresinde artan sıcaklıklar gösterildi.
  • Cinsel istismar ile suçlanan ABD Olimpiyat Eskrimcisi Alen Hadziç'in Tokyo'da Olimpiyat köyünde kalmasına izin verilmedi. Hadziç'in takım arkadaşları onu protesto etmek ve cinsel istismar mağdurlarına destek olmak adına yüzlerine pembe maske taktılar; sahnede sadece Hadziç'in maskesi siyah renkteydi.

1. Dünya Savaşı’nda İngilizlere esir düşen Türk subay ve erlerinin önemli bölümü, İskenderiye yakınlarındaki Seydibeşir Kuveysna Osmanlı Harp Esirleri Kampı’nda tutuldu. Kızılhaç’ın 6 Ocak 1917’deki denetiminde, Çanakkale, Filistin, Yemen ve Irak cephelerinde esir düşen 430 subay, 410 er ve farklı nedenlerle getirilen 20 sivil Türk’ün bulunduğu rapor edilmişti. Kamp, 1918 Mondros Mütarekesi’nden sonra boşaltılmaya başlamış; kimi esirlerin bırakılması ve evlerine dönmesi 1921’i bulmuştu. Tiyatro ve spor faaliyetlerine izin verilen kampta, Osmanlı musikisi icra eden bir müzik grubu da oluşturulmuştu. İngilizlerin de izni ve yardımıyla kurulan “Esaret Fotoğrafhanesi”, o zor yılların hatıralarını günümüze taşıdı. Müzik bilimcisi, koleksiyoner ve araştırmacı Etem Ruhi Üngör’ün babası (oturanlar arasında en solda), Çanakkale gazisi Ahmet Halit (Üngör) de 2 Ağustos 1916'da çekilen bu fotoğraftaki esirlerin arasındaydı.

 ⏳Tarihte Bugün 
 

  • 2 Ağustos 1849'da Kavalalı Mehmet Ali Paşa İskenderiye’de öldü. Paşa, 1799’da Mısır’ı Napoléon Bonaparte’ın işgalinden kurtarmak için gelenlerdendi. Kısa zamanda Hüsrev ve Hurşid Paşaları da Mısır’dan çıkartıp 1805’te Mısır valiliğine getirilmişti.
     
  • 2 Ağustos 1945'te, 2. Dünya Savaşı sonrası Avrupa'sına yön vermek için biraraya gelen ABD Başkanı Harry Truman, İngiltere Başbakanı Winston Churchill ve Sovyetler Birliği Devlet Başkanı Joseph Stalin'in katıldığı Postdam Konferansı sona erdi. Konferans'ta alınan karar gereğince Almanya; Amerikan, İngiliz, Fransız ve Sovyet komutanlarınca yönetilecek dört ayrı işgal bölgesine ayrıldı.
     
  • 2 Ağustos 2001'de soykırım suçlusu Sırp general Radislav Krstić, 1995 Temmuz'unda Srebrenica'da (Bosna-Hersek) binlerce Müslümanı katletmesi nedeniyle, Lahey'deki Savaş Suçları Mahkemesi tarafından 46 yıl hapse mahkum edildi.
  • Oyuncu, yönetmen ve seslendirme sanatçısı Nedret Güvenç, 90 yaşında yaşamını yitirdi. Güvenç için bugün 11.30'da Harbiye Muhsin Ertuğrul Sahnesi'nde bir cenaze töreni düzenlenecek.
  • DOT, "DOTormanda" projesiyle yaz ve sonbahar ayları boyunca Kemerburgaz Kent Ormanı'ndaki tiyatro alanında izleyicileriyle buluşacak. Ağustos programı ve biletlere buradan ulaşabilirsiniz.
  • "The Green Knight" öngösterimiyle 5 Ağustos'ta saat 19:00'da Beyoğlu Sineması'nda! Beyoğlu Sineması'nda bu hafta izleyebileceğiniz diğer filmlerse 4 Ağustos'ta gösterime girecek olan "Resistance" ve şu anda gösterimde olan "Winter Light (Nattvardsgästerna)" ile "Skies of Lebanon".
  • Türkiye Gençlik Filarmoni Orkestrası’nın 2021 konser programı açıklandı. Program, 5 Ağustos'ta İstanbul Zorlu PSM'de düzenlenecek konserle başlıyor. Orkestra, 6 Ağustos'ta Bursa'da; 10 Ağustos'ta da Ayvalık'ta konser verecek.
  • The Beatles'ın eserleri "kıyamet günü kasası" olarak adlandırılan Spitsbergen Adası'ndaki Kuzey Kutbu Dünyası Arşivi'nde saklanacak. Tesisin, nükleer ve doğal afetlere dayanıklı olduğu belirtiliyor.
  • British Museum ve Avrupa Güzel Sanatlar Vakfı, 2020'de Beyrut’ta meydana gelen patlamalarda yüzlerce parçaya ayrılan erken dönem İslâm ve Roma dönemine ait sekiz cam kabı laboratuvarda birleştirecek. Eserler daha sonra kısa süreliğine British Museum’da sergilenecek.
  • Kazakistan’ın güneyindeki Türkistan şehrine 250 kilometre mesafede, yaklaşık 1300 yıllık eski Türk dönemine ait taş bir heykel bulundu.
     
  • Ev sinemasında bu hafta:
Covid-19 Sayacı
Günlük Can Kaybı / Vaka Sayısı
Dünya: 10.353 - 623.707 / Türkiye: 96 - 20.890
Türkiye'de aşılama
1. doz: 41.037.606 / Nüfusa oranı: %66.11

Bizi takip ediniz!

Twitter
Instagram
Facebook
Website
YouTube
Bu e-posta size yönlendirildiyse buradan abone olabilirsiniz
Tercihlerinizi değiştirebilir
 veya üyelikten çıkabilirsiniz.
Copyright © 2021, KAFA Grup, Her hakkı mahfuzdur.
#tarih'te bugün ekibi






This email was sent to <<e-posta adresi>>
why did I get this?    unsubscribe from this list    update subscription preferences
#tarih'te bugün · Kadıkoy · Istanbul 34724 · Turkey