Copy
Bekijk deze nieuwsbrief in uw browser
Ruimte voor Erfgoed 

nummer 89 - September 2021
Vorige afleveringen zijn terug te vinden via www.erfgoedplatformapeldoorn.nl  (menu: Ruimte voor Erfgoed).  Zelf iets te melden? Stuur je bijdrage naar epa.redactie@gmail.com.
Erfgoed Agenda

Meer nieuws en activiteiten op Erfgoedplatform Apeldoorn en Mijn Gelderland
8 - 12 september: Aan de Vooravond
Het toneelstuk Aan de vooravond, over het drama rond de zorginstelling het Apeldoornsche Bosch dat zich in 1943 afspeelde, was uitgesteld en  wordt nu in september in Orpheus opgevoerd.
In de Volkskrant stond een uitgebreid artikel. In het Amsterdams archief vind je een oud fotoalbum.
>> Lees het artikel in de Volkskrant   >> Meer informatie over de voorstelling in Orpheus
11 en 12 september: Open Monumenten Dagen (OMD)
Het thema van de Open Monumentendagen (OMD dit jaar is ‘Inclusive Heritage’, met als ondertitel ‘Mijn monument is jouw monument’.
Het programma in Apeldoorn, Hoenderloo en Radio Kootwijk bevat diverse locaties die nog nooit eerder hebben deelgenomen aan een Open Monumentendag. Ook de wijk Berg en Bos toont haar historie door een speciaal programma gericht op kinderen in het Theehuis, Park Berg en Bos en  Boschbad. Op verschillende locaties zal er muziek te horen zijn. En als u ‘geschiedenis wilt beleven’ is het optreden van het Vertelgenootschap Apeldoorn en zijn de rondleidingen door het Apeldoorns Gidsen Collectief een aanrader.

Alle locaties met achtergrondinformatie, activiteiten, openingstijden en transportmogelijkheden zijn beschreven in het OMD boekje (verkrijgbaar bij alle CODA vestigingen, verschillende boek- en tijdschriftenwinkels en diverse horecagelegenheden in Apeldoorn en omgeving. 
>> Lees hier meer informatie
10,11, 12 september: Mystery Monument Diner
Het Mystery Monument Diner is een compleet avondje uit voor alle leeftijden op een prachtige, misschien wel onverwachte, monumentale locatie. Heerlijk eten en mooie verhalen over de geschiedenis van het monument komen hier samen. Een unieke belevenis omdat het monument normaal voor publiek gesloten is. Er zijn nog enkele plaatsen beschikbaar.  De precieze locatie wordt vlak  van tevoren pas via email bekend gemaakt.
>> Meer informatie
Historisch Café 1 oktober: Aan het werk
Oktober is ook de Maand van de Geschiedenis. Het thema dit jaar is 'Aan het werk'. Het Historisch Café gaat dan ook voor een groot gedeelte over werken in Apeldoorn. 
Archivaris Stefan Rutten vertelt over de ontwikkeling van industriedorp Apeldoorn naar dienstenstad Apeldoorn. Voorts zal een medewerker van een van de grote overheidsdiensten in Apeldoorn spreken. 
Ook is er een bijdrage van Merijn Scholten, beter bekend als cabaretier en stand-upcomedian en een van De Partizanen. Merijn Scholten is in het kader van het Erfgoedfestival Gelderland artist in residence bij CODA Archief geweest. Het Erfgoedfestival Gelderland vindt eveneens plaats de Maand van de Geschiedenis. Wij zijn benieuwd welke inspiratie het archief hem heeft gebracht.
September t/m oktober: De Atlas van Apeldoorn 
In de serie Atlas van Apeldoorn staan bewoners en andere betrokkenen in een wijk of dorp in de gemeente Apeldoorn in de schijnwerpers. Tot en met oktober staat de editie 2021 in het teken van de wijk Berg en Bos.
Overzicht van activiteiten tijdens de Atlas van Apeldoorn. Download het programmaboekje
>> Meer informatie of bekijk de website van CODA
Erfgoed Nieuws
Nieuw verschenen: Hoenderloo, van plaggenhutten tot toeristenplaats.
In dit boek, geschreven door Henri Peers, is voorzien van een groot aantal afbeeldingen van oude foto's en documenten. Er wordt uitvoerig ingegaan op de geschiedenis van Hoenderloo en directe omgeving.
Het boek beschrijft de periode vanaf de eerste plaggenhutten tot heden: Hoenderloo als toeristenplaats. Ook is er aandacht voor het Jongenshuis, de kerk en vrijwel alle verenigingen. Daarnaast passeren de recreatieparken, hotels, restaurants en enkele oude bedrijven de revue. Verder wordt uitvoerig ingegaan op de geschiedenis van landgoed Varenna/Deelerwoud. Bovendien komt het Nationale Park de Hoge Veluwe (ten dele in de gemeente Ede) uitvoerig aan bod. Er is een apart hoofdstuk gewijd aan de Tweede Wereldoorlog.
In het boek is ook aandacht voor de geschiedenis van het oude centrum van Apeldoorn. En nog veel meer en nog niet eerder gepubliceerde feiten.
Het boek is voor € 20 verkrijgbaar in Hoenderloo bij 
Wolfswinkel Groentechniek, Krimweg 13 A, drogisterij Ariska, Paalbergweg 14 en in Apeldoorn bij boekhandel Nawijn & Polak, Marktplein 24.
Nieuwe website www.apeldoornendeoorlog.nl
Na de websites over het Herinneringscentrum Apeldoornsche Bosch en de Gedenkstenen Joods Apeldoorn heeft ook die van  Apeldoorn en de Oorlog een metamorfose ondergaan. De vernieuwde website is niet alleen sneller, dynamischer en een stuk beter doorzoekbaar, maar www.apeldoornendeoorlog.nl komt nu ook op smartphones en tablets veel beter tot zijn recht. De website heeft een eigen identiteit en kleurstelling en sluit in stijl en structuur aan bij www.apeldoornschebosch.nl en www.gedenkstenen-apeldoorn.nl.
Gedenksteen voor Wilhelm Röntgen
De gedenksteen voor het woonhuis van Willem Röntgen is inmiddels aangebracht en op vrijdag 10 september 2021 zal burgemeester Heerts de gedenkplaat onthullen. Op die dag hebben we nog wel te maken met een aantal corona gerelateerde beperkingen zoals maximale groepsgrootte en afstand houden. Vandaar dat de Stichting Röntgen Apeldoorn heeft moeten besluiten deze festiviteit te laten plaatsvinden met een beperkt aantal aanwezigen. Maar iedereen kan de steen inmiddels al wel bewonderen op Hoofdstraat nr 171 voor café De Professor. 
Het Röntgen Paviljoen in CODA
De inrichting van het Röntgen Paviljoen in CODA is in volle gang en moet op 5 november 2021 gereed zijn. In de voormalige ingang naar het museum wil de Stichting Röntgen Apeldoorn de volledige geschiedenis van de ontdekking van de röntgenstralen weergeven. Ook de vele toepassingen van röntgenstralen in de hedendaagse maatschappij zullen aan bod komen.
De Historische sectie van de Nederlandse Vereniging voor Radiologie heeft een mooi exemplaar van een oude lichtkast uit 1960 aangeboden, afkomstig uit de demonstratiezaal van de afdeling radiologie van het academisch ziekenhuis in Leiden. Ook heeft de Van Reekum Stichting een  electriseermachine en een antieke cryptoscoop in bruikleen gegeven aan de Stichting Röntgen Apeldoorn. Nog even geduld dus......
Raadplaatje
De letters WYN uit het vorige raadplaatje vind je op het hek naast de sigarenwinkel van Hans van Werven op het Marktplein. WYN verwijst naar de wijnhandel die fransche wijnen verkocht. Helaas kunnen wij niet meer terugzoeken wanneer de winkel Fransch Wijn daar heeft gezeten. Wellicht weten de lezers dat misschien. De schrijfwijze met sch klopt echt. H.Dekker gaf het juiste antwoord.

Het nieuwe Raadplaatje: 
Best een lastige deze keer. Maar als je de IVN Route Enk en Holt loopt, kom je er langs. 
Heb je ook een Raadplaatje? Stuur het op met een foto van het detail, het totaal en korte informatie.
Stuur je oplossing of bijdrage aan epa.redactie@gmail.com.

Meer raden en quizzen?
Doe de VOA kennisquiz van september
Reacties van lezers
Vrijwilliger m/v gezocht voor Techniek
De Stichting Veteraan Autobussen voor de Regio Oost, gevestigd in Apeldoorn, zoekt een vrijwilliger Techniek. 
De gegadigde dient een visie te hebben dan wel te ontwikkelen op de aspecten onderhoud en restauratie in relatie tot de inzet van verhuurbare wagens en dat af te stemmen met de verantwoordelijke voor Busverhuur. Hij/zij dient de consequenties te kunnen overzien bij restauraties uit te voeren door derden; kostencalculaties te beoordelen en werkt altijd in teamverband. Heeft u gevoel voor mens en techniek, mail naar: secretariaat@sva-regio-oost.nl

>> Meer informatie.
Vluchteling in eigen land - Ineke Inklaar
In Apeldoorn veranderde het leven van Fred Mouw, zoon van een joodse vader en een gereformeerde moeder, voorgoed. Van een ‘gewoon’ Arnhems kind werd hij een kampkind met doodsangst. Het gemengd gehuwde gezin was tot het najaar van 1944 relatief zorgeloos de oorlog doorgekomen. Maar net als 50.000 andere Arnhemmers moesten zij september van dat jaar hun woonplaats verlaten op bevel van de Duitsers. Omdat vader Mouw joods was, had de gereformeerde en  verzetsvrouw oma van Mouw een onderduikadres voor het gezin in Apeldoorn geregeld. Ze gingen te voet naar Beekbergen. Vader en moeder elk met een koffer. Daar kwamen ze op een boerderij terecht, waar ze met twee oudere joodse stellen werden opgehaald door verzetsmensen. Die brachten het zevental naar een leegstaande woning van een joodse Apeldoorner die al was gedeporteerd. Het verzet zorgde voor eten, drinken en dekens.
De zeven evacués/onderduikers die zich doodstil hielden zijn verraden, wellicht heeft een achterbuur gezien dat Fred (toen 6 jaar oud) in de tuin van het huis aan de Anna Paulownalaan speelde. Vanuit Apeldoorn zijn de drie gezinnen naar de gevangenis in Zwolle gebracht, waar ze allen zwaar zijn mishandeld. Moeder en zoon Mouw – beiden niet-joods – werden vrijgelaten; de vader werd naar Westerbork overgebracht. Te voet gingen moeder en zoon terug naar Apeldoorn, waar ze kort leefden van distributiebonnen van een buurvrouw. Het verzet kon niets meer voor hen tweeën doen. 
Onder meer omdat ze voorzag dat ze niet meer aan eten zou kunnen komen, ging moeder Mouw naar de Duitsers en vroeg om met haar man herenigd te worden in kamp Westerbork, ondanks de dreiging van transport naar een vernietigingskamp. In Drenthe werd het gezin herenigd en in april 1945 door de Canadezen bevrijd. Zij behoren tot de 5000 overlevenden van de 110.000 mensen die in dat doorgangskamp hebben gezeten. 

Sinds 20 jaar zet Fred Mouw (nu 83) zich als bestuurder en gastdocent intensief in om de nagedachtenis van kamp Westerbork levend te houden. Zijn verhaal verschijnt in de week van 13 september op www.gld.nl. Het artikel is geschreven door Ineke Inklaar, schrijfster van het boek Vluchteling in eigen land dat vorig jaar door het Erfgoedplatform werd uitgegeven. 
Op 17 september wijdt Omroep Gelderland van 17 tot 22 uur de uitzending aan Market Garden en de daarop volgende evacuatie van Arnhem. Eén van de gasten is Ineke Inklaar.
Het boek Vluchteling in eigen land over de evacuatie van Arnhemmers in Apeldoorn is inmiddels uitverkocht. Een tweede druk is in de maak. Reserveringen kunnen gericht worden aan het mailadres: evacuatiearnhem@gmail.com
Uit het Geheugen van Apeldoorn
Online grasduinen en rondzwerven in de geschiedenis van Apeldoorn via het Geheugen van Apeldoorn. Wie verhalen, foto's of suggesties heeft, kan die eenvoudig bijdragen en delen (klik op info rechtsboven). Via www.erfgoedplatformapeldoorn.nl zie je de laatste toevoegingen.
De Valkenberg
In de wijk Berg en Bos ligt de Valkenberglaan. Deze laan vormt een directe verbinding tussen paleis Het Loo en de heuvel die we nu kennen als de Valkenberg. Deze heuvel rijkt wel 50 meter + NAP en had tot de 19e eeuw een mooi uitzicht naar het IJsseldal tot aan Deventer en Zutphen. Het gebied bestond destijds uit open heidevelden, waardoor de heuvel niet alleen een mooi uitzicht had, maar ook goed zichtbaar was.
>> Lees meer op het geheugen van Apeldoorn of download SAGA Rapport nr 13

Een kikker langs de weg
Ieder die Apeldoorn via de Otterlose weg binnenrijdt, ziet in de middenberm een groot billboard met aan beide zijden een afbeelding van een kikker. Wie de stad inrijdt ziet een knalrode giftige kikker, wie de stad uitrijdt een groen boomkikker. Samen markeren ze de grens tussen de natuur en de stad.
Cor Dera koos de kikker als symbool voor de natuur en ons kikkerlandje. Wat beweegt een kunstenaar om zijn werk te baseren op foto's van de natuur?
Je leest het in het Geheugen van Apeldoorn

‘Apeldoorns Belle Époque’
door Adrienne Zuiderweg.
Hoofdstraat 144 (slot)
Indertijd was Hoofdstraat 144 een van de kroonjuwelen van Apeldoorns Belle Epoque. Het was ontworpen door architect J.A. Wijn. De eerste eigenaar was een winkelier uit Amersfoort. Na hem volgden de nieuwe eigenaren elkaar op, waarvan de meesten hun pand een eigen aanzicht gaven. Dat gebeurde ook bij andere door Wijn ontworpen winkelpanden. Ze werden gemoderniseerd. Vaak restte er nog de bovenpui of een deel ervan. Maar van de oorspronkelijke pui van Hoofdstraat 144 was niets meer overgebleven. Dankzij het Apeldoorns Gevelfonds werd die als eerste in redelijk originele staat teruggebracht.
Albert Westerman: van tricotage naar State of Art
In de vorige aflevering van Ruimte voor Erfgoed (augustus nummer 88) lazen we dat Dynabyte op 12 oktober 2015 failliet was verklaard. Kort daarna werd de inventaris in de winkel opgeruimd, maar de gevelreclame werd niet verwijderd. Sindsdien stond Hoofdstraat 144 leeg. Enkele jaren later kwam een potentiële uitbater in beeld.
Het familiebedrijf Albert Westerman Breimode B.V. uit Lichtenvoorde in de Achterhoek had belangstelling voor dit leegstaande pand. Het bedrijf bestond sinds januari 1936. Dat jaar had Albert Westerman senior in de boomgaard van het gelijknamige hotel zijn Tricotagefabriek opgericht. Aanvankelijk werden er babykleertjes gemaakt. Later ook truien voor C & A en Miss Etam.

Kunstbreien
Medio jaren dertig van de vorige eeuw beperkten de dames zich niet langer tot het breien van truien en vesten, maar ontdekten het kunstbreien. Ze konden basisbreipatronen uitbreiden naar mooie open patronen die aan kant deden denken. De modeanalisten van toen voorspelden dat de gebreide mantelpakken en andere kledingstukken het modebeeld zouden bepalen. Wat ook gebeurde.
Zelfs in Indië ontstond de belangstelling voor de gebreide mode. De Sumatra Post schreef op 30 mei 1936 hoezeer het mogelijk is de brei- en haakmode tot een hoog peil op te voeren en er inderdaad alleszins gekleede kleedingstukken van te vervaardigen. En liet drie ontwerpen zien: een gebreide trui, een avondjapon gecombineerd met fijn brei- en haakwerk en een japon van kleine gehaakte reliëfsteken of moesjes.
Deze ontwerpen konden bij wijze van spreken zo in Magasin de Nouveautés vh gebr. Levy van de gezusters Van Oss worden verkocht.
(bron: De Sumatrapost 30 mei 1936)
 
In 1982 nam zoon Albert het bedrijf van zijn vader over. Hij wilde meer dan tricotage en koos in 1986 voor eigen collectie en noemde die State of Art; een op de herenmode gericht casual modemerk met complete lifestyle collecties in binnen- en buitenland. Hij opende in 1994 zijn eerste winkel in Almelo.
Kleding was niet zijn enige passie. Albert Westerman jr. was reeds op jonge leeftijd verliefd op een Porsche 356 1500 S Cabrio en kocht zijn eerste Porsche in 1976. Hij combineerde State of Art met het rijden van rally’s en was een aantal jaren sponsor en licentiehouder van de Italiaanse autorally Mille Miglia. Omgekeerd gebruikte hij zijn liefde voor Porsche’s als pr voor zijn kledingbedrijf zoals op de foto is te zien.
(bij de foto: Jan Ruland van den Brink: Albert Westerman en dochter Evelyne in 2010.)
 
Belangstelling voor Apeldoorn
Het familiebedrijf Albert Westerman en State of Art hadden inmiddels een aantal filialen geopend. Apeldoorn leek hen een passende aanvulling. Voordat State of Art het pand op Hoofdstraat 144 kon betrekken moest er toch eerst wat worden gedaan. Albert Westerman wilde de buiten- en binnenkant van zijn nieuwe winkel eenzelfde uitstraling geven als zijn andere filialen, die in oude panden op mooie locaties staan. Dat betekende dat er wat aan de gevel moest worden gedaan. Dynabyte had namelijk een grote reclameposter als eyecatcher op de ramen op de eerste verdieping laten bevestigen zoals we lazen in het vorige nummer van Ruimte voor Erfgoed.
In 2018 diende het familiebedrijf Albert Westerman een voorstel in voor de heraanpassing van hun gevel bij het Gevelfonds van de gemeente Apeldoorn.
 
Gevelfonds
In 2014 had de gemeente Apeldoorn het Gevelfonds opgericht met als doel het herstellen van gevels van winkelpanden in de binnenstad. Ondernemers en pandeigenaren kunnen in aanmerking komen voor een gemeentelijke bijdrage om de gevel van hun historisch winkelpand een betere uitstraling te geven zoals in de brochure is te lezen. Daarnaast moeten ze zelf ook een financiële bijdrage leveren.
Op 3 juli 2018 organiseerde de gemeente Apeldoorn een symposium over het opknappen van gevels. Voorafgaand kregen Apeldoornse en andere ambtenaren een rondleiding door het winkelgebied om te laten zien dat dankzij het Gevelfonds al meerdere panden hun oorspronkelijke allure hadden teruggekregen, zoals De Stentor op 4 juli vermeldde. De krant voegde er aan toe dit fonds op 24 mei een eervolle vermelding in een Europese competitie rond erfgoed had verworven. Daarmee doelde de krant op de door de Europese Commissie gelanceerde European Heritage Awards of Europa Nostra Awards. In 2018 hadden Apeldoorn en 31 andere Europese landen namelijk samen 163 projecten ingediend. De jury van deze Awards kende het Gevelfonds de ‘Special Menton’ toe met als motivatie: Dit project benadrukt het belang van het herstellen van winkelpuien als middel om Europese stadscentra nieuw leven in te bazen. En voegde er aan toe: Het is een mooi voorbeeld van een lokaal initiatief tussen overheid en ondernemers. 
 
Bouwbedrijf Hubers uit Lichtenvoorde voerde de werkzaamheden uit en kon gebruikmaken van de bestaande bouwtekeningen van Hoofdstraat 144. Natuurlijk die van architect Jan Wijn, maar ook van de ontwerpen van Arie Brand voor zijn uitgebreide verbouwing voor Tassenwinkel Diana en die van Remco Wagemans voor de goederenlift en het magazijn van Dynabyte.
Het bouwbedrijf diende in mei 2018 zijn ontwerpen in voor de raam- en deurpartij op de begane grond en het grote raam op de eerste verdieping bij het Gevelfonds in.

Voor het opkrikken van de gevel werden gestukte penanten of muurdammen van Belgisch hardsteen gebruikt. Voor de nieuwe ramen en de voordeur op de begane grond en het grote raam op de eerste verdieping liet Hubers zich inspireren op een oude foto van Hoofdstraat 144. Er werden donkergroen tot zwart gekleurde roedes gemaakt, die aan de voor- en achterzijde van de ramen en voordeur werden aangebracht. Op de eerste verdieping werd een grote, goed uitgelichte zwart-wit foto van een Porsche geplaatst. Kortom een reclame van State of Art met een fikse knipoog naar die van Dynabyte indertijd. Want opvallen in het straatbeeld is immers belangrijk voor een winkelier.
Vervolgens werden de oorspronkelijke stuklagen in de winkel en op de eerste verdieping verwijderd, zodat de stenen duidelijk in zicht kwamen. In de winkel werd een muur kaal gelaten en de andere muren werden wit gestukt. De houten balken en het plafond werden wit geschilderd. Als muurversiering werden de letters Porsche, de cijfers 911 en in zwarte lijnen de contouren van een Porsche met daaronder de technische specificatie aangebracht. Ook werd er een grote foto van een Porsche opgehangen. Alles vormt samen het beeldmerk van State of Art, dat ook in de andere filialen is aangebracht.
 
State of Art Hoofdstraat 144
Op woensdag 18 juli werd State of Art in Apeldoorn geopend. Bij de ingang van de winkel waren twee staanders met blauw en oranje ballon geplaatst. En natuurlijk stond er ook een oranje Porsche.

Een aantal maanden na de opening overleed Albert Westerman in november 2018.
In 2019 werd State of Art verworven door investeringsmaatschappij Quadrum Capital. Maar State of Art bedient wel de markt met een groothandel, filialen in Nederland en België en een eigen webshop.

State of Art gebruikt alleen de begane grond en niet de eerste verdieping in tegenstelling tot eerdere gebruikers van Hoofdstraat 144. De gezusters Van Oss showden in deze ruimte de kleding uit hun Magasin de Nouveautés vh gebr. Levy. De Reinjo’s (Reintje Roelofs-Fetlaar en Joh. Roelofs) hadden daar hun afdeling herenkostuums en Diana Tassenwinkel stalden er de koffers uit.
Woning Hoofdstraat 144
Hoewel altijd de nadruk op de winkel ligt, heeft architect Jan Wijn ook woonruimte boven de winkel ontworpen. Tot nu toe is bekend dat daar alleen de gezusters Van Oss en Reintje Roelofs-Fetlaar en Joh. Roelofs hebben gewoond.
De ruime en lichte woning bestaat uit een verdieping en een zolder. De bewoners konden via de trap in hun winkel naar de eerste verdieping en van daar naar hun woning op de tweede verdieping. De gezusters Van Oss deden dat via de trap nog midden in hun winkel; het echtpaar Roelofs via de trap links achterin de winkel.
Vervolgens kwamen zij op de overloop van de eerste verdieping. Daar waren links een raam en een deur met bovenlicht. Op de foto die nog dateert van voor de verbouwing van Dynabyte, is deur nog een raam (links). Tegenwoordig zijn er panelen aan de binnenkant van het raam en de deur aangebracht en zijn op de deur twee verwijderbare stalen balken bevestigd. De deur komt uit het op platte dak boven de langwerpige uitbouw achterin de winkel.
De overloop komt uit op de grote ruimte met het in ere herstelde grote raam op de eerste verdieping. De houten wand dient als bevestigingspunt van de foto met de Porsche. In deze ruimte is links in de witte muur nog net de redelijk steile gedraaide trap naar de tweede verdieping te zien.
 
Op de tweede verdieping aangekomen is links op de overloop een royale kamer aan de straatzijde. Oorspronkelijk waren hier naar het ontwerp van Jan Wijn twee ramen en een balkonnetje in Jugendstil. Vermoedelijk is dit de woonkamer geweest.
 
Tijdens de verbouwing in 1965 zijn door architect Arie Brand de beide ramen en het balkonnetje definitief vervangen door de huidige drie kleine ramen.
 
Op de overloop rechts is een gang naar het achterhuis. Links en rechts van deze gang zijn vier kamers. Enkele kamers hebben een wastafel. De douche en wc zijn later geplaatst. Vermoedelijk ook een keuken in een van de achterkamers. De kamers en overloop zijn nog gedeeltelijk behangen.
Deze kamers vormen samen de op het koor van de kapel geïnspireerd vorm. Er heeft immers vroeger op de hoek van de Hoofdstraat en de Paslaan-Kapelstraat een kapel gestaan.
 
Op de overloop van de tweede verdieping is een losstaande nog smallere en steilere trap naar de grote zolder met een klein raam aan de straatzijde. De ruimte achter raam ligt wat lager ten opzichte van de rest van de zolder.
Direct boven deze zolderruimte is de karakteristieke schoorsteen zoals op bovenstaande- en onderstaande foto is te zien. De onderstaande foto rechts is genomen over het braakliggend terrein van het voormalig Sportfondsenbad richting Paslaan.
Epiloog Hoofdstraat 144
In december 1902 gaf Jan Noteboom gehoor aan de plannen van de toenmalige burgemeester Tutein Noltenius om de Hoofdstraat richting Loolaan meer cachet te geven. Hij diende een verzoek bij de burgemeester en wethouders in voor het bouwen van drie winkelhuizen en woonhuizen aan den hoek Dorpstraat en Paslaan. Dat werd hem toegestaan. Jan Noteboom die wel bemiddeld was, bekostigde zelf de bouw van de winkels en woonhuizen. Indertijd had hij al zijn eigen slagerij op de Deventerstraat gefinancierd, evenals de markante winkel Gebr. Noteboom op de hoek Hoofdstraat-Paslaan.
Architect J.A. Wijn gaf gestalte aan de plannen met zijn ontwerp voor de winkels met woonhuizen op de rooilijn. Hij hield daarbij rekening met de oorspronkelijke vorm van de kapel.
In de loop der jaren vonden diverse verbouwingen op Hoofdstraat 144 plaats. In 1965 werd de gevel naar toenmalige maatstaven gemoderniseerd. Dankzij het Gevelfonds van de gemeente Apeldoorn kon de gevel in een oorspronkelijke staat worden teruggebracht.
De schade van een binnenbrandje bij de buren Gebr. Noteboom op 19 oktober 1948 was nog te overzien, in tegenstelling tot de brand 5 december 1981. Gebr. Noteboom werd toen volledig verwoest, de toenmalige Diana Tassenwinkel op nummer 144 liep flinke brandschade op.
De Belle Dame van het Apeldoorns Belle Époque bestaat dit jaar 122 jaar en heeft een lange en rijke geschiedenis met vele winkeliers die uiteenlopende artikelen verkochten. Tot nu toe blijkt textiel een constante factor. En als het aan de huidige uitbater ligt, blijft die de komende jaren op de Hoofdstraat 144 gevestigd.
 
Leeswijzer 
Tussen november 2020, nummer 79, en het huidige nummer (september 2021, nummer 89) is in 9 afleveringen de geschiedenis van Hoofdstraat 144 beschreven. De redactie kan zich voorstellen dat u als lezer de draad van het verhaal bent kwijt geraakt. Geen nood. Het is de bedoeling in oktober of november 2021 het complete verhaal als bijlage in Ruimte voor Erfgoed op te nemen. Maar mocht u daarop niet willen wachten, dan kunt u onderstaande leeswijzer volgen. 
 maand  nummer   winkelier
 november 2020  79 Robert Levij   ̶  Gebr. Levij
 december 2020  80 Dames Van Oss   ̶  Magasin de Nouveautés vh gebr. Levy
 januari 2021   81 geen bijdrage
 februari 2021  82 Dames Van Oss   ̶  Magasin de Nouveautés vh gebr. Levy
 maart 2021  83 Dames Van Oss   ̶  Magasin de Nouveautés vh gebr. Levy
 april 2021  84 Feijen Heeren en Kinderkleedinghuis of de Reinjo’s
 mei 2021  85 geen bijdrage
 juni 2021  86 Tassenwinkel Diana
 juli 2021  87 Tassenwinkel Diana
 augustus 2021 88 Dynabyte
 september 2021 89 State of Art
>> Download de afleveringen via www.erfgoedplatformapeldoorn.nl

Woord van dank
De afleveringen over Hoofdstraat 144 konden worden geschreven dankzij de informatie van diverse personen. Evenals het raadplegen van diverse archieven en andere bronnen.
Voor deze aflevering is het woord van dank bestemd voor: Rudy Wolfkamp van het Gevelfonds gemeente Apeldoorn. Evenals voor Jurgen Lepel en Susanna Bonardi van State of Art, filiaal Apeldoorn.
 
Bronnen
Apeldoorndirect 31-05-2018.
CODA Apeldoorn archief_Bouwvergunning_vergunningsnummer 1965-0197.
De Stentor 04-07-2018.
De Sumatra Post 30-051936.
Elna Eerste Lichtenvoords Nieuws- en Advertentieblad 31-10-21018 met bijdrage Theo Huijskens.
Facebook State of Art.
Magazine Oost Gelderland Business 2013, nr. 4.
LinkedIn State of Art.
Stimuleringsregeling Gevelfonds. Gemeente Apeldoorn 2020.
 
Foto’s: Jan Ruland van den Brink: Albert Westerman en dochter Evelyne in 2010.
State of Art: Opening State of Art, State of Art Facebook 13-07-2018.
Achtergevel Hoofdstraat 144: CODA Archief Bouwvergunningsnummer 2004-3360_08-03-2004.
Interieur Hoofdstraat 144: Adrienne Zuiderweg.
Colofon
Ruimte voor Erfgoed verschijnt maandelijks bij ruim 1350 abonnees in hun mailbox. Heeft u tips of wilt u een bijdrage leveren? Laat het ons weten. Stuur dit bulletin ook gerust door naar anderen. Zij kunnen zich GRATIS abonneren via onderstaande link.

Uitgave: Stichting Erfgoedplatform Apeldoorn (EPA)
Redactie: Hans Hogenbirk en Adrienne Zuiderweg
Internet:     www.erfgoedplatformapeldoorn.nl
E-mail:       epa.redactie@gmail.com
Facebook: erfgoedplatformapeldoorn
Foto's: CODA Archief, AGC, IVN Apeldoorn, Hans Hogenbirk, Adrienne Zuiderweg
Wilt u zich uitschrijven of uw mailadres wijzigen? Klik dan op onderstaande links. Als u niets doet, gaan wij uit van uw eerdere toestemming/inschrijving deze nieuwsbrief te willen ontvangen. 
Meld u aan voor deze nieuwsbrief   Meld u af voor deze nieuwsbrief    Wijzig aanmeldgegevens 
Share Share
Forward to Friend Forward to Friend
Tweet Tweet
Share Share






This email was sent to <<E-mail adres>>
why did I get this?    unsubscribe from this list    update subscription preferences
Erfgoedplatform Apeldoorn (EPA) · Vosselmanstraat 299 · Apeldoorn, Nederland 7311 CL · Netherlands

Email Marketing Powered by Mailchimp