Copy
Nieuwsbrief niet goed leesbaar? Klik hier voor de webversie.
Beste imker,

Op 14 mei zijn de voorlopige resultaten over de wintersterfte 2014-2015 in de V.S. bekend geworden. Volgens deze cijfers van Bee Informed Partnership (onderdeel van USDA, het Amerikaanse Ministerie van Landbouw) lag de sterfte onder de bijenvolken bij de imkers in de V.S. op ruim 40%.

Hoge sterfte (50 – 70%) was er ook in Roemenië en Bulgarije. Men had daar te maken met een koud en erg nat voorjaar. Op websites van bijenverenigingen uit bepaalde regio’s in Oostenrijk, Duitsland, België en Frankrijk werden vergelijkbare cijfers over de wintersterfte gemeld. Voorlopige cijfers uit Canada (Ontario) wijzen op een wintersterfte van 30-35%. De BBKA (British Beekeepers Association) heeft zich tot nu toe officieel in stilzwijgen gehuld. Dat was vorig jaar ook zo.

Wintersterfte en zomersterfte
Het genoemde percentage in de V.S. is de som van de wintersterfte (1 oktober – 1 april) en de zomersterfte (1 april – 1 oktober). In het algemeen ligt de wintersterfte 5 tot 10 procentpunten hoger dan de zomersterfte. Volgens de grafiek was dat dit het afgelopen jaar ook zo, maar via de begeleidende tekst laat men weten dat het percentage zomersterfte bij de professionele bijenhouders juist hoger was dan de wintersterfte.

Europese monitoring
Bij de monitoring in Europa (onder andere COLOSS, WUR/NBV) wordt in het algemeen alleen de wintersterfte opgetekend. Vraagt men de imkers alleen naar de wintersterfte, dan krijgt men absoluut geen juist en volledig beeld over de werkelijke aantallen verloren gegane bijenvolken. Immers, wat er in augustus en september met de bijenvolken gebeurt, komt dan niet tot uiting in het gemelde percentage wintersterfte.
De rapporten van de EPILOBEE monitoring (Europa) geven zowel de wintersterfte als de sterfte gedurende het seizoen. Onduidelijk is echter of hierbij dezelfde definitie (1 oktober) wordt gehanteerd.

Respons
Opvallend is dat de respons, oftewel het aantal U.S. beekeepers, dat de vragenlijst invulde, met 6.128 veel lager was dan vorig jaar (7.183). Dit is in de orde van 5% van het totale aantal bijenhouders in de V.S. Mogelijk is men enquête-moe. Of men heeft het idee dat het opsturen van de eigen gegevens weinig tot niets bijdraagt aan het oplossen van de problemen. Opvallend is overigens dat locale monitoringinitiatieven een zeer hoge respons geven.

Professionele bijenhouders
Analyseert men de respons dit jaar met die van vorige jaren, dan kan vastgesteld worden dat vooral de professionele bijenhouders steeds minder geneigd zijn om de gegevens te verstrekken. Omdat professionele bijenhouders in het algemeen een lagere sterfte dan hobby-imkers zou het kunnen zijn dat de totale sterfte in feite iets lager is geweest dan nu is gerapporteerd.

Verschillende typen monitoring
In de V.S. bestaat de monitoring uit een online vragenlijst. In Europa, bij de COLOSS monitoring, worden de imkers op dezelfde manier bevraagd.
Een zwak punt van dergelijke onderzoeken op vrijwillige basis is derhalve dat niet duidelijk is hoe representatief de gegevens zijn. Methodologisch valt er wel meer op dit type monitoring aan te merken.
EPILOBEE is een monitoring, waarbij de locaties met bijen enkele malen door veterinaire inspecteurs worden bezocht. De nadruk ligt sterk op de aanwezigheid van ziektes.

Verschillen V.S. en Europa
De uitvoering van de monitoring in de V.S. onderscheidt zich in vele opzichten positief van de monitoring in Europa. Ook al doen naar verhouding veel minder imkers mee, de gegevens hebben betrekking op veel meer bijenvolken (> 400.000 volken, ongeveer 15-20% van het totale aantal bijenvolken). In Europa is dat max. 3%. De wijze waarop de gegevens verwerkt worden is in de V.S. beter. De rapportages zijn duidelijk. De verzamelde informatie wordt bovendien openbaar beschikbaar gesteld. Er komen altijd interessante gegevens naar boven, bijvoorbeeld welke methoden en middelen de imkers toepassen.

Betekenis
De betekenis van de monitoring ligt vooral in de vaststelling dat elk jaar weer veel bijenvolken in de gehele V.S. verloren gaan, alsook dat het sterftenivau ver boven de economisch aanvaardbare schadedrempel van 17-19% ligt. Eén verloren bijenvolk kost de Amerikaanse imker $ 60-70. Alleen bij de bovengenoemde ruim 6.000 bijenhouders dit jaar al een schadepost van minstens $ 10 mln.

Op zich is monitoring goed en belangrijk werk, ook al zijn in de periode, dat deze plaats vindt (9 jaar) nog geen concrete aanwijzingen verkregen over de preciese oorzaak van het doodgaan en verdwijnen van de bijenvolken, en ook niet waarom bepaalde volken het wel goed doen. Juist hier zijn door zeer nauwkeurige monitoring en aanvullend onderzoek door ons de nodige waardevolle gegevens verkregen. Bij diverse testen met Ferro-Bee® zijn enkele uiterst interessante waarnemingen gedaan, die duidelijk maken wat er precies gebeurt en waarom.

Verwachtingen
Bekijkt men de cijfers van de laatste jaren uit de V.S., dan valt te concluderen dat de bijenvolken steeds vaker eerder het loodje leggen, oftewel in augustus – september. De bijenvolken verliezen in die periode dan elke week geleidelijk teveel bijen.

Als men in de V.S. dit seizoen ook nog massaal overgaat op oxaalzuurbehandelingen (zoals door de Amerikaanse overheid aanbevolen), dan is de kans groot dat er weer opnieuw sprake zal zijn van CCD, het plotseling verdwijnen van hele volken.

De problemen zijn voorlopig nog niet voorbij, mogelijk is zelfs een nieuwe fase aangebroken. In ieder geval is vlak na de publicatie van de sterftecijfers door de Amerikaanse regering $ 140 mln uitgetrokken voor verder onderzoek en voor diverse programma’s om de problemen op te lossen.

Bronnen:
- Colony Loss 2014 – 2015: Preliminary Results »
- Study on honey bee colony mortality »
- Winter losses: better news this year »
- Monitoring »
Wat is Ferro-Bee®?
Ferro-Bee® is een ijzerbevattende formulering. Het bevat ook componenten om de ijzeropname te bevorderen. Ferro-Bee® is ontwikkeld op basis van recent verkregen wetenschappelijke inzichten in de processen, die leiden tot bijensterfte en het verdwijnen van bijen. Lees meer over Ferro-Bee® »
Blomswaard 35
1391 VB Abcoude
The Netherlands
T +31 (0)294 285 165
E info@science-in-water.com
www.science-in-water.com
Geen nieuwsbrieven meer van ons ontvangen? Klik hier om u af te melden.